Türkiye’de Sigara İçin Tarihi Düzenleme: 2015 Sonrası Doğanlara Yasak

Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı ve ekim ayında TBMM’ye sunulması planlanan tütünle mücadele kanun teklifi taslağı, sigara kullanımını azaltmaya yönelik kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Taslakta, 1 Ocak 2015 ve sonrasında doğanlara ömür boyu tütün ürünü satışının ve kullanımının yasaklanması, slim sigaraların kaldırılması ve restoranların açık alanlarında sigara yasağı gibi başlıklar yer alıyor. Türkiye’de tütün ürünleriyle mücadelede yeni bir dönemin başlatılması planlanıyor. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan tütünle mücadele kanun teklifi taslağının ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması öngörülüyor. Henüz yasalaşmayan taslak, tütün ürünlerinin satışından kullanım alanlarına, sigara paketlerinden yaş ve doğum tarihine dayalı kısıtlamalara kadar geniş kapsamlı değişiklikler içeriyor. Doğum tarihine göre sigara yasağı gündemde Taslağın en dikkat çekici düzenlemelerinden biri, tütün ürünlerine yönelik kademeli yasak modeli. Bu kapsamda 1 Ocak 2015 ve sonrasında doğan kişilere tütün ürünlerinin satışı, kullanımı ve içiminin ömür boyu yasaklanması planlanıyor. Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde, belirli bir doğum tarihinden sonra dünyaya gelen nesillerin tütün ürünlerine erişiminin tamamen engellenmesi hedefleniyor. Tütün satışında kimlik doğrulama şartı Taslakta, özellikle çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişiminin önüne geçilmesine yönelik yeni uygulamalar da bulunuyor. Satış noktalarında yaş kontrolünün daha etkin yapılabilmesi amacıyla kimlik doğrulama ve ödeme sistemlerine ilişkin yeni şartlar getirilmesi planlanıyor. Böylece 18 yaşından küçük kişilerin tütün ürünlerine ulaşmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Slim sigaralar için toplatma planı Yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri de slim olarak bilinen ince sigaralar. Taslak kapsamında piyasada bulunan slim sigara çeşitlerinin toplatılması ve tütün ürünlerinde tek tip standart paket uygulamasına geçilmesi öngörülüyor. Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder de taslağa ilişkin değerlendirmesinde özellikle kadınlar ve gençler arasındaki sigara kullanımına dikkat çekerek slim sigaralara yönelik düzenlemenin bu grupların korunması açısından önem taşıdığını belirtiyor. Restoranların açık alanlarında da yasak gündemde Taslakta sigara kullanımının yasak olduğu alanların genişletilmesine yönelik düzenlemeler de yer alıyor. Buna göre lokanta ve restoranların açık alanlarında tütün ürünü kullanımının yasaklanması planlanıyor. Park ve bahçeler ile kamu binalarının bahçelerinde ise tütün kullanımının yalnızca belirlenmiş, dışarıdan görünmeyen özel alanlarla sınırlandırılması öngörülüyor. 2040 hedefi: Tütün ürünlerinin satışını tamamen sonlandırmak Taslakta uzun vadeli bir hedef de dikkat çekiyor. Buna göre 2040 yılı itibarıyla tütün ürünlerinin üretim ve satışının Türkiye genelinde tamamen sona erdirilmesi hedefleniyor. Ancak söz konusu düzenlemelerin şu aşamada kesinleşmiş bir kanun olmadığı önemle belirtiliyor. Hazırlanan çalışma, Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulan ve TBMM’ye sunulması planlanan bir kanun teklifi taslağı niteliğinde bulunuyor. Nihai düzenlemenin Meclis sürecinde değişikliklere uğrayıp uğramayacağı ise yasama süreciyle birlikte netleşecek. Kamuoyunda destek oranı yüzde 90 Taslakla ilgili kamuoyu araştırmasının sonuçları da dikkat çekiyor. Yeşilay tarafından yaklaşık 7 bin kişinin katılımıyla gerçekleştirilen saha araştırmasına göre, katılımcıların yüzde 90’ının yeni tütün düzenlemelerini desteklediği belirtiliyor. Sigara kullanan kişiler arasındaki destek oranının ise yaklaşık yüzde 60 seviyesinde olduğu ifade ediliyor. Taslağın yasalaşması halinde Türkiye’de tütün ürünlerinin satışından kullanım alanlarına, sigara paketlerinden gençlerin erişiminin engellenmesine kadar birçok alanda önemli değişikliklerin hayata geçirilmesi bekleniyor.