Savaşın İlk Ekonomik Şoku: Petrol Fırladı, Gram Altın Rekora Koşuyor

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırılar küresel piyasalarda sert dalgalanmaya yol açtı. Sabah saatlerinde İran’ın başkenti Tahran başta olmak üzere stratejik noktaların hedef alındığı açıklanırken, gelişmeler enerji ve emtia piyasalarında “arz güvenliği” endişesini tetikledi. Hafta sonu nedeniyle küresel borsalar kapalı olsa da petrol ve altın fiyatlarında sert yükseliş dikkat çekti. BRENT PETROL 73 DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTI Askeri gerilimin artmasıyla birlikte enerji piyasaları hızlı tepki verdi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3’e yakın yükselerek 73,12 dolar seviyesine ulaştı. Bu seviye, Haziran 2025’ten bu yana görülen en yüksek fiyat olarak kayıtlara geçti. WTI (Batı Teksas türü ham petrol) ise yüzde 2,7 artışla 67,22 dolardan işlem gördü. Uzmanlara göre bu yükselişin akaryakıt fiyatlarına kısa sürede zam olarak yansıması bekleniyor. Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, çatışmaların derinleşmesi halinde petrol fiyatlarında yüzde 10’luk ek artış yaşanabileceğini belirtti. Rizvi’ye göre Hürmüz Boğazı’nın kapanması gibi bir senaryoda petrol fiyatı varil başına 150 dolara kadar yükselebilir. Böyle bir durumda küresel büyümede yaklaşık yüzde 1,5’lik baskı, ABD enflasyonunda ise yeniden yüzde 4,5 seviyesine yaklaşma riski oluşabilir. Enerji bağımlılığı yüksek ülkelerde ise petrol fiyatlarındaki artışın doğrudan gıda enflasyonunu ve yaşam maliyetini artıracağı değerlendiriliyor. GÜVENLİ LİMAN TALEBİ ARTTI: ALTIN VE GÜMÜŞTE SERT SIÇRAMA Jeopolitik riskin artmasıyla yatırımcılar güvenli liman olarak görülen altına yöneldi. İstanbul’da Kapalıçarşı’da gram altın haftayı 7.435 TL’den kapatmasının ardından savaş haberleriyle birlikte yüzde 5’i aşan yükseliş göstererek 7.950 TL seviyesine dayandı. Piyasada 8 bin TL eşiği kritik sınır olarak görülüyor. Ons altın ise haftayı 5.263 dolar seviyesinde tamamlarken, ons gümüş 92 dolara yükseldi. Gram gümüş fiyatı da yüzde 8,5’lik artışla 150 TL seviyesini test etti. Yatırımım Trader CEO’su Candaş Atalay, pazartesi günü Asya piyasalarının açılışının belirleyici olacağını belirterek, “Enerji fiyatları ve risk primi kalıcı yükselirse ons altında 5.800 dolar, gram altında 9.000 TL seviyesi gündeme gelebilir” değerlendirmesinde bulundu. “ALTIN TARİHİ ZİRVE BÖLGESİNDE” UYARISI İnveo Portföy Fon Yönetim Müdürü Eral Karayazıcı ise altın fiyatlarının enflasyondan arındırılmış tarihi veriler açısından oldukça yüksek seviyede olduğunu vurguladı. 1970-2026 dönemine ait XAU/USCPI rasyosunun uzun dönem ortalamasının 4,5; son 20 yıl ortalamasının ise 7 olduğunu belirten Karayazıcı, mevcut seviyenin 16’ya ulaştığını ifade etti. Karayazıcı, “Altın şu an tarihsel olarak en pahalı dönemlerinden birinde. Bu süreçte hem yukarı hem aşağı yönlü sert hareketler mümkün” uyarısında bulundu. KÜRESEL EKONOMİ İÇİN RİSK BÜYÜYOR Uzmanlara göre ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının bölgesel bir çatışmadan küresel enerji krizine dönüşme ihtimali bulunuyor. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan petrol arzında kesinti yaşanması, dünya genelinde enflasyon ve resesyon riskini artırabilir. Önümüzdeki hafta Asya ve ABD piyasalarının açılmasıyla birlikte petrol, altın ve döviz piyasalarındaki yön daha net ortaya çıkacak. Ancak ilk fiyatlamalar, savaşın ekonomik maliyetinin şimdiden ağır olduğunu gösteriyor.